Teksty dialogu:

• Jan Paweł II: Modlitwa w intencji narodu żydowskiego
  
  
• Kościół Katolicki o swoich żydowskich korzeniach - Publikacja Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów
  Copyright by PRChiŻ Warszawa 1995, 1997, 1998. ISBN 83-904394-09
  
  "Czas odnowionego zobowiązania - budowanie nowych relacji miedzy Żydami i chrześcijanami" dokument podpisany w Berlinie przez przedstawicieli Międzynarodowej Rady Chrześcijan i Żydów (ICCJ) z 22 krajów.
  
  
• Tezy z Seelisbergu z 1947 r. "The following statement, produced by the Christian participants at the Second conference of the newly formed International Council of Christians and Jews, was one of the first statements following World War II in which Christians, with the advice and counsel of Jews, began to come to terms with the implications of the Shoa."
  
  
• Nostra aetate - Deklaracja o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich, 28 października roku 1965
  
  
• Wkład Europejskich Kościołów Reformacji do stosunku między chrześcijanami a Żydami Wynik obrad Leuenberskiej Naukowej Grupy Dyskusyjnej "Kościół i Izrael" 1996 - 1999
  
  
• Dabru emet - mówcie prawdę! Żydowskie oświadczenie na temat chrześcijan i chrześcijaństwa (ogłoszone w USA przez ponad 120 uczonych, rabinów i nauczycieli żydowskich, 10 września 2000 r.)
  
  
• Naród żydowski i jego Święte Pisma w Biblii chrześcijańskiej Przedmowa: Józef kardynał Ratzinger (Polski przekład: Instytut Teologii Biblijnej Verbum Kielce 2002 ISBN: 83-915855-3-0). "Bez Starego Testamentu Nowy Testament byłby księgą nie do rozszyfrowania, rośliną pozbawioną korzeni i skazaną na uschnięcie." "Dla chrześcijan podstawą wiary nie jest tylko sama śmierć Jezusa Chrystusa, ale fakt zgodności tego wszystkiego, co wydarzyło się w Jego życiu, z Biblią narodu żydowskiego." Opublikowany 19 listopada 2001 roku w Watykanie dokument Papieskiej Komisji Biblijnej (PKB) na temat relacji Biblii chrześcijańskiej do Świętych Pism narodu żydowskiego.
  
  
• Święty obowiązek Przemyśleć na nowo relację wiary chrześcijańskiej do Żydów i judaizmu - chrześcijańska odpowiedź na żydowskie oświadczenie "Dabru emet" (1 września 2002 roku)
  
  
• Z Karty Ekumenicznej - wytycznych dla wzrastającej współpracy pomiędzy Kościołami w Europie, podpisanej przez przewodniczących Konferencji Kościołów Europejskich (KEK) i Rady Konferencji Biskupów Europejskich (CCEE), polecanej jako tekst podstawowy dla wszystkich Kościołów i Konferencji Biskupów Europy, aby ją przyjęły i dostosowały do szczególnego kontekstu każdej z nich; podpisanej w kontekście Europejskiego Spotkania Ekumenicznego, które odbyło się w pierwszą niedzielę po wspólnej Wielkanocy roku 2001.
  
  
  

Zagadnienia Dialogu chrześcijańsko żydowskiego:

Teologia po Szoa

• Pamiętajmy: refleksje nad SZOAH. Komisja ds. kontaktów religijnych z judaizmem. 16 marca 1998 r.
• Holocaust-Shoah: Its Effects on Christian Theology and Life in Argentina and Latin America FIRST SYMPOSIUM OF CHRISTIAN THEOLOGY, FINAL DECLARATION Buenos Aires, May 17th, 2006 To the Christian Communities of Latin America and the Caribbean, to All Those Who Search for Justice, Peace and the Integrity of Creation

Katecheza o Żydach i judaizmie

• Żydzi i judaizm w głoszeniu Słowa Bożego i katechezie Kościoła katolickiego. Wskazówki do właściwego przedstawiania tych zagadnień. Dokument Stolicy Apostolskiej (1985).
• Recommendation on Education in Catholic and Jewish Seminaries and Schools of Theology. 17th International Catholic-Jewish Liaison Committee. New York City, May 4, 2001

Dialog a liturgia:

• PRZEZ USZANOWANIE DLA BOGA
  Prefekt Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, kard. Francis Arinze przesłał do przewodniczących wszystkich konferencji episkopatu rozporządzenie, zgodnie z którym na polecenie Ojca Świętego przy sprawowaniu liturgii, w kościelnych pieśniach i modlitwach należy unikać biblijnego imienia Boga:[    ]. Podobnie jak w tradycji żydowskiej, przez uszanowanie dla Boga, ma ono pozostać niewypowiedziane. Zamiast niego, zgodnie z biblijną tradycją, w liturgii należy używać odpowiednika żydowskiego słowa Adonai, czyli Pan, które z czasem zastąpiło w Starym Testamencie tetragram JHWH. Takie tłumaczenie jest też niezbędne dla zrozumienia boskiej tożsamości Chrystusa, który w Nowym Testamencie jest ukazany właśnie jako Adonai, Kyrios, czyli Pan./Radio watykańskie, 08 09 2008/
• Recommendations for the Liturgy, European Lutheran Commission on the Church and the Jewish People: "At its annual meetings, 2001 - 2003 the European Lutheran Commission on the Church and the Jewish People (LEKKJ) studied a number of liturgical texts, and especially the prayers which have as their theme the relationship between the church and the Jewish people. This study revealed that obscurities, misunderstandings and anti-Jewish formulations both old and new continue to be perpetrated. It demonstrates, therefore, the urgent need to devote as much care to liturgies and to liturgical texts as to other documents devoted to the subject of Judaism."
• Przywrócenie Mszy Piusa VI a dialog katolicko-żydowski:
  • "Na Wielkanoc [2007] Grupa Dyskusyjna „Żydzi i Chrześcijanie" Centralnego Komitetu Katolików Niemieckich opublikowała oświadczenie, w którym stwierdziła, że wraz z przywróceniem Mszy Piusa V dojdzie do „trwałego przerwania dialogu katolicko-żydowskiego, który tak obiecująco rozpoczął się na Soborze Watykańskim II. (...) Mamy nadzieję, że Benedykt XVI nie dopuści, by do tego doszło". 31 marca [2007] w podobnym duchu w liście do kard. Kaspera pisał – w imieniu Międzynarodowej Rady Chrześcijan i Żydów – jej prezydent ks. John Pawlikowski." /Józef Majewski, "Porzućcie swoje bałwany. Nadchodzi kryzys w relacjach katolicko-żydowskich?", Tygodnik Powszechny Nr 18, 6 maja 2007/ zobacz: Wielkopiątkowa modlitwa za Żydów w Mszale Rzymskim (PRChiZ) oraz: Philip A. Cunningham, The 1962 Roman Missal and Catholic-Jewish Relations. (International Council of Christians and Jews: Documentation, news, commentary, and analyses of current issues and events in Jewish-Christian relations. August 8, 2007)
    
  • Nowe sformułowanie modlitwy wiernych w liturgii Wielkiego Piątku według przedsoborowego Mszału Rzymskiego Watykan/ Warszawa, 05.02.2008 (BP KEP)
  • Kontrowersja w sprawie wielkopiątkowej modlitwy za Żydów
  • ks Romuald Jakub Weksler-Waszkinel Odwrotu od dialogu nie będzie (TP 7/2008)
  • Abp Ravasi Modlitwa za Żydów nie wyraża strategii nawracania. (za serwisem Radia Watykańskiego).
  • 04.03.2008 Rabin Jacob Neusner, profesor historii i teologii judaizmu w Bard Colleg w Nowym Jorku, broni papieża przed krytyką ze strony żydowskiej.
  • 2008-03-05 Kard. Kasper: będą rozmowy na temat modlitwy za Żydów w mszale przedsoborowym. (KAI Rzym) / Watykan
  • 2008-04-04 13:30 Deklaracja Watykanu i krytyka Rabina Rzymu
  • 2008-04-08 09:41 USA: rabin Bemporad pozytywnie ocenia oświadczenie Watykanu KAI,
  • więcej:
• Grupa 12 teologów prawosławnych z 5 Kościołów autokefalicznych wezwała władze kościelne do przejrzenia ksiąg liturgicznych i usunięcia z nich tekstów antysemickich.Jerozolima / Moskwa, 01.05.2007
  

Misja i dialog w stosunkach pomiędzy chrześcijanami a Żydami:

• "Wyzwanie prozelityzmu a powołanie do wspólnego świadectwa" (1995); dokument poświęcony zagadnieniom współczesnego prozelityzmu Wspólnej Grupy Roboczej ŚRK i Kościoła rzymskokatolickiego, polski przekład ukazał się w SiDE 1996 nr 2, s. 137-148
• Landessynode lehnt Mission unter Juden ab; "epd-Wochenspiegel" nr 15 z 2000 r. - odrzucenie działalności misyjnej wśród Żydów przez Synod Ewangelickiego Kościoła Krajowego Wirtembergii. W listopadzie 1999 r. odrzucenie działalności misyjnej wśród Żydów zadeklarował Ewangelicki Kościół Krajowy Westfalii, a także biskup Ewangelickiego Kościola Krajowego Bawarii. Por. "epd-Wochenspiegel" nr 45 i 47 z 1999 r.
• The question of evangelization of the Jewish people. STATEMENT ON CHRISTIAN-JEWISH DIALOGUE New York Lutheran, Anglican, Roman Catholic Bishops June 25, 1996. In June of 1996 the Southern Baptist Convention adopted a resolution affirming the Convention's commitment to evangelization of the Jewish people. In response, New York bishops of the Lutheran, Episcopal, and Roman Catholic Churches issued a statement affirming the commitment of their communions to Jewish-Christian Dialogue.
• Zbigniew Paszta, Misja i dialog w stosunkach pomiędzy chrześcijanami i Żydami, Studia i Dokumenty Ekumeniczne,
• Z. Kubacki, Misja Kościoła: nawracanie czy dialog?, Studia Oecumenica 6, Opole 2006, s. 144.
• Kard. W. Kasper, "The Commission for Religious Relations with the Jews: A Crucial Endeavour of Catholic Church", Boston College, November 6, 2002.
• Kard. W. Kasper, "Relationship of the Old and the New Covenant as One of the Central Issues in Jewish-Christian Dialogue", Delivered at the Centre for Study of Jewish-Christian Relations, Cambridge, December 6, 2004.
• Stanisław Krajewski, Sprawa Edyty Stein (Odczyt wygłoszony 9 maja 2006 w Oświęcimiu)
• "No to Mission to the Jews — Yes to Dialogue Between Jews and Christians" Written by Discussion Group "Jews and Christians", Central Committee of German Catholics, March 09, 2009 This declaration was adopted on 11 February 2009 by the discussion group "Jews and Christians" of the Central Committee of German Catholics (ZdK), and on 9 March 2009 was approved for publication by the Executive Committee (Praesidium) of the ZdK. Primary translation from the German courtesy of William Hiscott of Berlin.

Żydowska teologia chrześcijaństwa:

• rabin Irving Greenberg Od wzajemnej pogardy do dialogu Tekst odczytu wygłoszonego podczas sympozjum "Wspólna Radość Tory" zorganizowanego przez Polską Radę Chrześcijan i Żydów 11 października 2007 r. w auli PWT "Bobolanum" w Warszawie. Sympozjum poprzedzone było spotkaniem modlitewnym Żydów i chrześcijan.
• I. Greenberg, Nowy model żydowskiej afirmacji chrześcijaństwa, "ZNAK" 2003 nr 1, s. 17.
• I. Greenberg, Covenent Partners in Postmodern World w: For the Sake of Haeven and Earth. The New Encounter between Judaism and Christianity, the Jewish Publication Society, Philadelphia 2004.
• I. Greenberg, Pluralizm and Partership w: For the Sake of Haeven and Earth. The New Encounter between Judaism and Christianity, the Jewish Publication Society, Philadelphia 2004

Chrześcijańska teologia współczesnego judaizmu:

• ks. Grzegorz Ignatowski Odkrywanie Izraela Tekst odczytu wygłoszonego podczas sympozjum "Wspólna Radość Tory" zorganizowanego przez Polską Radę Chrześcijan i Żydów 11 października 2007 r. w auli PWT "Bobolanum" w Warszawie. Sympozjum poprzedzone było spotkaniem modlitewnym Żydów i chrześcijan. "Więź" 2008 nr 1, s. 29-30

Wydarzenia dialogu:

• Coroczne (17 stycznia) obchody Dnia Judaizmu w Kościele Katolickim.
• Coroczna wspólna modlitwa z okazji żydowskiego święta Simchat Tora (Radość Tory).
• 3 - 6 lipca 2011 "Religie i ideologie, perspektywy Polskie i nie tylko" - doroczna konferencja Międzynarodowej Rady Chrześcijan i Żydów (ICCJ) zorganizowana we współpracy z Wydziałem Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ, Kraków.
  Teksty i prezentacje
• 28.03.2011 Dalia Marx and Ursula Rudnick Two feminist scholars, a liberal rabbi and an ordained Lutheran minister, in dialogue about the Hebrew Bible.
• 16.04.2010 "The Irish Times", ks. Hans Küng w liście otwartym do biskupów świata: "Zmarnowano okazję do trwałego pojednania z Żydami. Zamiast tego Papież ponownie wprowadził do liturgii przedsoborową modlitwę o oświecenie Żydów, do jedności z Kościołem przywrócił notorycznie antysemickich i schizmatyckich biskupów i aktywnie promuje beatyfikację Piusa XII, którego oskarża się o brak właściwego zaangażowania w ochronę Żydów w nazistowskich Niemczech. Benedykt w judaizmie widzi jedynie historyczne korzenie chrześcijaństwa; nie uważa judaizmu za żyjącą wspólnotę religijną proponującą własną ścieżkę zbawienia. Niedawne porównanie krytyki Papieża do antysemickich kampanii nienawiści, uczynione przez o. Raniera Cantalamessę podczas liturgii Wielkiego Piątku w Watykanie, wywołało wśród Żydów na całym świecie falę uzasadnionego wzburzenia."
  Ks. Hans Küng (ur. 1928 w Szwajcarii) jest teologiem, filozofem, ekumenistą i promotorem dialogu międzyreligijnego, emerytowanym profesorem teologii ekumenicznej na uniwersytecie w Tybindze, założycielem i prezesem Global Ethic Foundation "Weltethos". Studiował w jezuickim Pontificium Collegium Germanicum w Rzymie, na Sorbonie i w Instytucie Katolickim w Paryżu. Święcenia kapłańskie przyjął w 1955 r. Był ekspertem teologicznym na Soborze Watykańskim II. W 1979 r. Kongregacja Nauki Wiary po jego publikacjach na temat Kościoła, a szczególnie doktryny o nieomylności papieża cofnęła mu misję kanoniczną, tj. uznała, że nie może nauczać w imieniu Kościoła i być uważany za teologa katolickiego. Autor kilkudziesięciu książek, w tym: "Sobór i zjednoczenie", "Nieomylny?", "Chrześcijaństwo i religie świata", "Credo". /za Tygodnik Powszechny Nr 18 (3173), 2 maja 2010/
• 16 lutego 2010 "Nie spieszmy się z kultem" Józef Majewski Tygodnik Powszechny Nr 9 (3164), 28 lutego 2010: "Grupa katolickich historyków i teologów, wybitnych znawców relacji chrześcijańsko-żydowskich i dziejów Holokaustu, w bezprecedensowym liście do Papieża zaapelowała o wyhamowanie procesu beatyfikacyjnego Piusa XII." ..... "Inicjatorami napisania listu są amerykańscy księża profesorowie: John Pawlikowski z Catholic Theological Union w Chicago, wieloletni prezydent Międzynarodowej Rady Chrześcijan i Żydów, i Kevin P. Spicer ze Stonehill College w Easton, zajmujący się historią chrześcijan i Żydów w nazistowskich Niemczech. Wśród sygnatariuszy listu, głównie z ośrodków akademickich USA, ale też z Australii (dr Paul O'Shea) i Niemiec (dr Elias H. Füllenbach, dominikanin), znalazł się też dr Eugene J. Fisher, wieloletni kierownik Sekretariatu ds. Ekumenicznych i Międzyreligijnych w amerykańskim episkopacie, specjalizujący się w stosunkach katolicko-żydowskich i jeden z najwybitniejszych katolickich ekspertów w tej dziedzinie."
• W listopadzie i grudniu 2009 r. odbyły się dwa seminaria dla polskich edukatorów w Instytucie Yad Vashem w Jerozolimie. Wzięli w nich udział pracownicy i przewodnicy Muzeum oraz innych Miejsc Pamięci, a także nauczyciele, edukatorzy i trenerzy Centralnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli (CODN) z całej Polski, jak również inne osoby, dla których poznanie izraelskiej perspektywy nauczania o Holokauście będzie przydatne w ich pracy w Polsce.
  Program seminarium I stopnia składał się głównie z wykładów i zajęć warsztatowych prowadzonych m.in. przez prof. Izraela Gutmana, dr. Daniela Uziela, dr. Gideona Griefa, dr. Simcha Epsteina oraz Yarona Karola Beckera. Tematy wykładów były różnorodne: Wkład polskich Żydów w tradycję i religię żydowską; Różnorodność żydowskich tożsamości w Polsce w okresie międzywojennym, Antysemityzm i ideologia nazistowska oraz Relacje polsko-żydowskie - to niektóre z nich.
  /newsletter Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście działającego w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau. Styczeń 2010 r.
• 5-8 lipca 2009, Berlin - Konferencja ICCJ. Główny temat - ocena dialogu chrześcijańsko-żydowskiego dotychczas i jego przyszłość. por: Nowe tezy programowe dla rozmów chrześcijan i Żydów zaproponowane 11.03.2008 przez uczestników spotkania na Uniwersytecie we Fryburgu Szwajcarskim przez Międzynarodową Radę Chrześcijan i Żydów (ICCJ), w celu zaprezentowania ich latem 2009 r. w Berlinie. Tezy mają uwzględniać znaczny postęp w dialogu chrześcijańsko-żydowskim, a także przemiany religijne, społeczne, kulturalne i polityczne ostatnich dziesięcioleci i zastąpić obowiązujące dotąd tzw. "tezy z Seelisbergu" z 1947 r.
  Program konferencji.
  "Czas odnowionego zobowiązania - budowanie nowych relacji miedzy Żydami i chrześcijanami" dokument podpisany w Berlinie przez przedstawicieli Międzynarodowej Rady Chrześcijan i Żydów (ICCJ) z 22 krajów.
• 30.XI. - 1.XII.2008 Jerozolima: ".... publiczna debata zatytułowana "Wyzwania... Kościół w Polsce i Żydzi - ... Perspektywy Religijne" wieńczyła seminarium "Wobec nowej rzeczywistości: Kościół Katolicki w Polsce, Żydzi i Izrael" (Confronting a New Reality: "The Polish Catholic Church, the Jews and Israel") zorganizowane wspólnie przez kilka podmiotów, choć najpierw wymienić trzeba dwóch pomysłodawców, prof. Stanisława Krajewskiego z Polski i rabina Rona Kronisha z Izraela, obu zaangażowanych od dawna w dialog chrześcijańsko-żydowski na świecie." / realacje: Barbary Sułek-Kowalskiej i Zbigniewa Nosowskiego/
  Ks. Henryk Romanik: Jerozolimskie kwiaty [improwizacje modlitewne na progu Adwentu 2008]; Jerozolimskie dialogi Polska, katolicyzm, Żydzi, Izrael, spotkanie; podsumowanie: "Ucieszyłem się, gdy mi powiedziano..."
  O. Wiesław Dawidowski Jak biskup uczył się od rabina.
• 2008-11-03 Nowe tezy programowe dla rozmów chrześcijan i Żydów
  Obradująca we Fryburgu szwajcarskim Międzynarodowa Rada Chrześcijan i Żydów (ICCJ) opracowała nowe tezy programowe dla przyszłych rozmów chrześcijańsko-żydowskich. Tezy, zaproponowane przez uczestników spotkania na Uniwersytecie we Fryburgu, zostaną zaprezentowane latem 2009 r. w Berlinie.
  Tezy mają uwzględniać znaczny postęp w dialogu chrześcijańsko-żydowskim, a także przemiany religijne, społeczne, kulturalne i polityczne ostatnich dziesięcioleci i zastąpią obowiązujące dotąd tzw. "tezy z Seelisbergu" z 1947 r.
• Watykan 2008 "Słowo Boże w życiu i misji Kościoła" Instrumentum Laboris, XII Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne Synodu Biskupów, fragment "Słowo Boże zródłem dialogu między chrześcijanami i Żydami".
• 25 -27 września 2008 Perspektywy Teologii po Auschwitz IV Zjazd Stowarzyszenia Teologów Fundamentalnych w Polsce, Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu
• 10 czerwca 2008 Klub Inteligencji Katolickiej spotkanie pt. "Jaka modlitwa za Żydow?". W spotkaniu udział wzięli: ks. Roman Indrzejczyk, Grzegorz Gorny oraz Zbigniew Nosowski.
• 18 kwietnia 2008: Papież do Żydów: łączą nas Pesach i Pascha:
• 1 kwietnia 2008 r. Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie Sekcja Św. Andrzeja Boboli BOBOLANUM we współpracy z Laboratorium WIĘZI Sesja naukowa: Dzieci Abrahama Koncepcje Boga w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie.
• 10 listopada 2007, Warszawa, ulica Freta 10 - drugie spotkanie z cyklu Areopag na Freta zatytułowane: "Judaizm i chrześcijaństwo. Różne drogi do jednego Boga", Dominikańskie Duszpasterstwo Akademickie we współpracy z Forum Św. Wojciecha i Klubem Inteligencji Katolickiej. Program spotkania.
• 7 - 9 grudnia 2007. Rekolekcje u progu Auschwitz: "Wspólnie oczekujemy Mesjasza".
  "W ostatnich latach w rekolekcjach Adwentowych towarzyszyła nam często duchowo Edyta Stein. Ponieważ w rocznicę jej śmierci 9 sierpnia organizowane są rekolekcje poświęcone jej osobie, chcielibyśmy w Adwencie spróbować pójść krok dalej w kierunku dialogu i refleksji chrześcijańsko - żydowskiej."